1. Cách xử lý khi phát hiện bất thường trong checklist
Trong quá trình thực hiện 10 Checklist kiểm tra lò hơi trước khi bắt đầu ca làm việc, nhân viên vận hành cần xác định rõ tình trạng thiết bị trước khi cho phép lò hơi hoạt động. Nếu phát hiện dấu hiệu bất thường, nhân viên không nên bỏ qua cảnh báo hoặc tự ý khởi động lò. Việc xử lý đúng quy trình giúp hạn chế nguy cơ sự cố, bảo vệ người lao động và tránh hư hỏng thiết bị.
1.1. Những dấu hiệu cần dừng hoặc chưa cho phép khởi động
Một số dấu hiệu cho thấy lò hơi chưa đáp ứng điều kiện vận hành an toàn. Nhân viên cần nhận biết và xử lý kịp thời các tình trạng sau:
- Mực nước không xác định được hoặc có cảnh báo mức nước nguy hiểm: Kính thủy không hiển thị rõ, tín hiệu mức nước không đáng tin cậy hoặc hệ thống báo mức nước thấp. Nhân viên không được tự ý cấp nhiệt để kiểm tra. Hãy thực hiện quy trình ứng phó của cơ sở và báo ngay cho người phụ trách.
- Rò rỉ hơi hoặc nước bất thường: Hơi phun ra tại mặt bích, van hoặc đường ống; nước rò rỉ liên tục tại các mối nối; lớp bảo ôn có dấu hiệu ẩm nóng bất thường. Nhân viên cần tránh xa khu vực nguy hiểm, không chạm tay vào vị trí rò rỉ và không siết nối khi hệ thống còn áp lực.
- Thiết bị áp lực có dấu hiệu hư hỏng: Thân lò, đường ống hoặc phụ kiện xuất hiện biến dạng, vết nứt hay dấu hiệu hư hỏng rõ rệt. Nhân viên cần báo cáo để người có chuyên môn đánh giá trước khi tiếp tục vận hành.
- Áp suất hoặc cảnh báo bảo vệ bất thường: Đồng hồ áp suất không hoạt động, thông số vượt giới hạn cho phép hoặc hệ thống phát cảnh báo bất thường. Nhân viên không được tự ý vô hiệu hóa cảnh báo hay điều chỉnh thiết bị bảo vệ để tiếp tục chạy lò.
- Hệ thống cấp nước, điều khiển hoặc liên động không sẵn sàng: Bơm cấp nước không hoạt động theo yêu cầu, cảm biến báo lỗi hoặc chức năng bảo vệ không đáp ứng điều kiện vận hành. Nhân viên cần xác định nguyên nhân theo quy trình và chỉ cho phép khởi động khi vấn đề đã được xử lý.
Ví dụ, khi nhận ca tại một nhà máy, nhân viên phát hiện kính thủy không hiển thị rõ mực nước và hệ thống đồng thời phát cảnh báo mức nước thấp. Dù kế hoạch sản xuất đang gấp, nhân viên vẫn phải dừng bước khởi động, thông báo cho trưởng ca và thực hiện quy trình ứng phó. Không nên cấp nhiệt hoặc thử khởi động để kiểm tra xem cảnh báo có tự hết hay không.
Trong 10 Checklist kiểm tra lò hơi trước khi bắt đầu ca làm việc, những dấu hiệu liên quan đến mức nước, áp suất và thiết bị bảo vệ cần được ưu tiên xử lý. Nhân viên chỉ nên thực hiện thao tác trong phạm vi được đào tạo và phân công.
1.2. Quy trình báo cáo và xử lý ban đầu
Khi phát hiện bất thường, nhân viên vận hành cần thực hiện các bước sau:
Bước 1: Dừng hoặc hoãn khởi động theo quy trình. Nếu lò chưa hoạt động, không khởi động khi điều kiện an toàn chưa được xác nhận. Nếu lò đang hoạt động và xuất hiện dấu hiệu nguy hiểm, hãy thực hiện quy trình dừng hoặc ứng phó khẩn cấp tương ứng. Không tự ý ngắt thiết bị theo cách có thể làm mất chức năng bảo vệ.
Bước 2: Giữ khoảng cách an toàn và kiểm soát khu vực. Không tiếp cận vị trí rò rỉ hơi, đường ống nóng hoặc thiết bị có dấu hiệu hư hỏng. Chỉ cô lập nguồn năng lượng khi được đào tạo, có thẩm quyền và thực hiện đúng quy trình của cơ sở.
Bước 3: Báo cáo người phụ trách. Nhân viên cần thông báo cho trưởng ca hoặc bộ phận kỹ thuật, nêu rõ vị trí bất thường, thông số hiển thị, cảnh báo xuất hiện và thời điểm phát hiện. Nếu có nguy cơ trực tiếp đến con người, cần kích hoạt quy trình ứng phó khẩn cấp của nhà máy.
Bước 4: Ghi nhận vào nhật ký vận hành. Nội dung ghi nhận cần có hạng mục không đạt, dấu hiệu quan sát được, trạng thái thiết bị, biện pháp đã thực hiện và người tiếp nhận xử lý. Thông tin rõ ràng giúp ca sau không bỏ sót lỗi chưa khắc phục.
Bước 5: Chỉ khởi động lại sau khi được xác nhận an toàn. Người có thẩm quyền cần xác nhận nguyên nhân đã được xử lý, thiết bị bảo vệ hoạt động theo yêu cầu và các điều kiện vận hành đã đáp ứng quy trình. Nếu cần sửa chữa hoặc kiểm tra chuyên sâu, phải giao việc cho nhân sự đủ năng lực.
Cần lưu ý rằng checklist đầu ca chỉ hỗ trợ phát hiện dấu hiệu bất thường. Checklist không thay thế việc kiểm tra chuyên môn, bảo dưỡng hoặc kiểm định kỹ thuật an toàn theo quy định áp dụng.
Công ty Cổ phần Nồi hơi Công nghiệp Đông Anh (IBC) cung cấp các giải pháp và dịch vụ trong lĩnh vực nồi hơi công nghiệp. Khi nhà máy phát hiện dấu hiệu hư hỏng cần đánh giá kỹ thuật hoặc có nhu cầu bảo dưỡng, doanh nghiệp nên lựa chọn đơn vị có chuyên môn phù hợp để kiểm tra và xử lý. Việc tuân thủ 10 Checklist kiểm tra lò hơi trước khi bắt đầu ca làm việc kết hợp với quy trình vận hành được phê duyệt sẽ giúp doanh nghiệp kiểm soát rủi ro tốt hơn và duy trì hoạt động sản xuất an toàn.
CÔNG TY CỔ PHẦN NỒI HƠI CÔNG NGHIỆP ĐÔNG ANH Hotline: 0947.093.783 (Mr Thắng – TPKD) – Zalo: 0986.822.393 Địa chỉ: Tổ 19, Thị trấn Đông Anh – Hà Nội Email: ibckinhdoanh@gmail.com>>Xem thêm: Nồi hơi công nghiệp (boiler) là gì?