Checklist 12 bước kiểm tra nồi hơi cũ trước khi mua
Mua nồi hơi cũ thanh lý có thể giảm vốn đầu tư ban đầu, nhưng doanh nghiệp không nên quyết định chỉ dựa vào giá bán. Những rủi ro khi mua nồi hơi cũ thanh lý doanh nghiệp cần biết thường nằm ở tình trạng thiết bị chịu áp lực, hệ thống an toàn, hiệu suất vận hành, hồ sơ kỹ thuật và chi phí cải tạo sau khi mua.
Trước khi đặt cọc, doanh nghiệp nên kiểm tra theo 12 bước dưới đây. Nếu không có kỹ sư chuyên môn, nên thuê đơn vị kỹ thuật độc lập đánh giá thiết bị trước khi giao dịch.

Kiểm tra nguồn gốc và tuổi thiết bị
Trước tiên, cần xác định nồi hơi được sản xuất bởi đơn vị nào, năm sản xuất, thời gian đã vận hành và lý do doanh nghiệp cũ thanh lý. Đây là thông tin quan trọng để đánh giá tuổi thọ còn lại của thiết bị.
Doanh nghiệp nên yêu cầu người bán cung cấp:
- Tên nhà sản xuất và số seri.
- Năm chế tạo.
- Công suất và áp suất thiết kế.
- Lịch sử sử dụng.
- Lịch sử sửa chữa, thay thế.
- Lý do thanh lý.
Kiểm tra công suất và áp suất thiết kế
Doanh nghiệp cần đối chiếu thông số trên nhãn thiết bị, hồ sơ kỹ thuật và tình trạng thực tế. Không nên chỉ dựa vào lời quảng cáo như “nồi hơi 2 tấn”, “nồi hơi 5 tấn” hoặc “nồi hơi 10 tấn”.
Một nồi hơi có công suất lớn nhưng đã suy giảm hiệu suất có thể không đáp ứng được sản lượng hơi như thông số ban đầu. Đây là một trong những những rủi ro khi mua nồi hơi cũ thanh lý doanh nghiệp cần biết trước khi lựa chọn thiết bị.
Kiểm tra thân nồi và chiều dày kim loại
Thân nồi là bộ phận chịu áp lực quan trọng nhất. Doanh nghiệp cần kiểm tra cả mặt trong và mặt ngoài để phát hiện ăn mòn, rỗ, biến dạng, nứt hoặc dấu hiệu sửa chữa.
Cần kiểm tra chiều dày thành kim loại tại những vị trí quan trọng. Nếu cần thiết, kỹ thuật viên có thể sử dụng phương pháp đo chiều dày bằng siêu âm để đánh giá mức độ hao mòn.
Kiểm tra ống lửa, ống nước và mặt sàng
Đối với nồi hơi ống lửa, cần kiểm tra tình trạng ống lửa, ống khói, mặt sàng và các vị trí liên kết ống. Đối với nồi hơi ống nước, cần kiểm tra hệ thống ống sinh hơi, bao hơi và các vị trí chịu nhiệt.
Cần chú ý:
- Cặn bám bên trong ống.
- Ăn mòn.
- Cong hoặc biến dạng ống.
- Rò rỉ.
- Mòn tại vùng tiếp xúc với mặt sàng.
- Dấu hiệu đã thay ống hoặc sửa chữa trước đó.
Một nồi hơi vẫn có thể tạo hơi khi nhiều ống đã xuống cấp, nhưng hiệu suất và độ tin cậy có thể giảm đáng kể.
Kiểm tra mối hàn và dấu hiệu hàn sửa chữa
Mối hàn chịu ảnh hưởng trực tiếp đến độ bền của thiết bị áp lực. Doanh nghiệp cần quan sát các đường hàn trên thân nồi, mặt sàng, cổ ống và những vị trí đã từng sửa chữa.
Cần đặc biệt lưu ý:
- Đường hàn không đồng đều.
- Vết nứt.
- Vết hàn chồng.
- Khu vực có dấu hiệu hàn vá.
- Biến dạng quanh đường hàn.
- Vị trí sửa chữa không có hồ sơ.
Nếu phát hiện dấu hiệu bất thường, không nên chỉ dựa vào kiểm tra bằng mắt. Đơn vị chuyên môn có thể đề xuất phương pháp kiểm tra phù hợp để đánh giá chất lượng mối hàn.

Kiểm tra van an toàn và đồng hồ áp suất
Van an toàn và đồng hồ áp suất là những thiết bị bảo vệ quan trọng. Van an toàn phải có thông số phù hợp với áp suất làm việc của nồi hơi và phải ở trạng thái hoạt động tin cậy.
Cần kiểm tra:
- Tình trạng van an toàn.
- Áp suất cài đặt.
- Đồng hồ áp suất.
- Rơ-le hoặc thiết bị giám sát áp suất.
- Đường ống kết nối.
- Dấu hiệu kẹt, rò rỉ hoặc ăn mòn.
Đây là hạng mục không nên cắt giảm chi phí khi mua nồi hơi cũ. Một thiết bị tạo hơi tốt nhưng hệ thống bảo vệ không đảm bảo vẫn tiềm ẩn rủi ro lớn.
Kiểm tra hệ thống cấp nước
Nước cấp ảnh hưởng trực tiếp đến tuổi thọ và hiệu suất nồi hơi. Cần kiểm tra bơm cấp nước, đường ống, van, thiết bị xử lý nước và hệ thống điều khiển mức nước.
Doanh nghiệp nên tìm hiểu lịch sử xử lý nước của thiết bị. Nếu nồi hơi từng sử dụng nguồn nước không đạt yêu cầu, bên trong có thể xuất hiện nhiều cáu cặn hoặc ăn mòn.
Đây là một trong những nguyên nhân khiến thiết bị cũ có thể phát sinh chi phí đại tu lớn sau khi mua.
Kiểm tra đầu đốt hoặc hệ thống cấp nhiên liệu
Đối với nồi hơi đốt dầu hoặc gas, cần kiểm tra đầu đốt, bơm nhiên liệu, van, đường ống và hệ thống đánh lửa. Với nồi hơi đốt than, củi hoặc biomass, cần kiểm tra buồng đốt, ghi lò và hệ thống cấp nhiên liệu.
Cần đánh giá khả năng đáp ứng nhiên liệu mà nhà máy đang sử dụng. Một đầu đốt cũ có thể vẫn hoạt động nhưng hiệu suất cháy thấp, khiến lượng nhiên liệu tiêu thụ tăng.
Do đó, giá mua thấp không đồng nghĩa với chi phí vận hành thấp.
Kiểm tra quạt và hệ thống xử lý khói
Quạt cấp gió, quạt hút và hệ thống xử lý khí thải ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình cháy và khả năng vận hành ổn định của nồi hơi.
Cần kiểm tra:
- Động cơ quạt.
- Cánh quạt.
- Vòng bi.
- Độ rung.
- Đường ống khói.
- Cyclone, lọc bụi hoặc thiết bị xử lý khí thải nếu có.
Nếu hệ thống quạt đã xuống cấp, doanh nghiệp có thể phải thay động cơ, vòng bi hoặc cân bằng lại cánh quạt sau khi mua.
Kiểm tra tủ điện và hệ thống điều khiển
Tủ điện và hệ thống điều khiển quyết định khả năng tự động hóa và mức độ thuận tiện khi vận hành.
Cần kiểm tra:
- PLC và HMI nếu có.
- Cảm biến nhiệt độ.
- Cảm biến áp suất.
- Cảm biến mức nước.
- Contactor, relay và aptomat.
- Dây dẫn và đầu nối.
- Chương trình điều khiển.
Một số nồi hơi cũ có thân thiết bị còn tốt nhưng hệ thống điện đã lỗi thời. Khi đó, doanh nghiệp có thể phải cải tạo tủ điện và thay toàn bộ cảm biến.
Kiểm tra hồ sơ kiểm định và lịch sử bảo dưỡng
Hồ sơ là một phần quan trọng của giá trị thiết bị. Doanh nghiệp nên yêu cầu người bán cung cấp các tài liệu liên quan đến chế tạo, kiểm định, sửa chữa và bảo dưỡng.
Nên kiểm tra:
- Hồ sơ xuất xưởng.
- Bản vẽ kỹ thuật.
- Thông số thiết kế.
- Hồ sơ kiểm định.
- Biên bản sửa chữa.
- Lịch sử bảo dưỡng.
- Hồ sơ thay thế phụ tùng.
Đây là điểm đặc biệt quan trọng khi xem xét những rủi ro khi mua nồi hơi cũ thanh lý doanh nghiệp cần biết, bởi hồ sơ giúp xác định nguồn gốc và lịch sử của thiết bị.
Đánh giá tổng chi phí trước khi quyết định
Cuối cùng, doanh nghiệp cần tính tổng chi phí sở hữu, thay vì chỉ so sánh giá mua.
Công thức đơn giản:
Tổng chi phí = Giá mua + vận chuyển + sửa chữa + thay thế phụ tùng + cải tạo + lắp đặt + kiểm tra/kiểm định + chi phí vận hành.
IBC – Công ty Cổ phần Nồi hơi Công nghiệp Đông Anh có thể hỗ trợ doanh nghiệp khảo sát, đánh giá tình trạng kỹ thuật, sửa chữa, cải tạo và tư vấn phương án nồi hơi phù hợp. Với thiết bị đã qua sử dụng, IBC khuyến nghị doanh nghiệp nên kiểm tra kỹ trước khi đặt cọc và đưa ra quyết định dựa trên tình trạng thực tế của toàn bộ hệ thống.
CÔNG TY CỔ PHẦN NỒI HƠI CÔNG NGHIỆP ĐÔNG ANH Hotline: 0947.093.783 (Mr Thắng – TPKD) – Zalo: 0986.822.393 Địa chỉ: Tổ 19, Thị trấn Đông Anh – Hà Nội Email: ibckinhdoanh@gmail.com>>Xem thêm: Nồi hơi công nghiệp (boiler) là gì?